“Maar ik ben helemaal niet creatief!”

Drie vormen van creativiteit die je kunt trainen

April 2023, Esther van der Storm

We maken het regelmatig mee in onze sessies, deelnemers die ervan overtuigd zijn dat zij geen greintje creativiteit bezitten. Onzin, want iedereen is creatief. Creativiteit is een vaardigheid, die je kunt trainen. En daarbij helpt het om te weten dat er verschillende vormen van creativiteit bestaan. Zorana Ivcevic, onderscheidt drie vormen van creativiteit die je kunt trainen. In dit blog lichten we ze toe én geven we je tips om je hierin te ontwikkelen.

Drie vormen van creativiteit

Zorana Ivcevic is Senior Research Scientist bij het  Yale Center for Emotional Intelligence. Ze deed onderzoek naar verschillende vormen van creativiteit. Haar onderzoek laat zien dat je deze kunt onderverdelen in drie soorten creativiteit. En het goede nieuws? Als je je ontwikkelt op één van de drie onderdelen, werkt dit door in andere vlakken in je leven. Mooi is dat!

Goed, dan door naar de drie vormen van creativiteit. Welke zijn dit? En hoe kun je deze vorm van creativiteit bij jezelf stimuleren? We delen het met je.

1.    Artistieke creativiteit

Dit is de vorm van creativiteit die vaak als eerste in ons opkomt wanneer we het woord ‘creativiteit’ horen. Het gaat hierbij om het vermogen om nieuwe, originele en expressieve werken te creëren in verschillende artistieke disciplines. Denk aan schilderen, dansen, schrijven en muziek maken. Artistieke creativiteit vereist vaak een grote mate van technische vaardigheid en kennis van een specifieke discipline. Maar ook de verbeeldingskracht en originaliteit van de kunstenaar zijn van groot belang.

Denk je nu ‘oh, maar ik ben helemaal geen kunstenaar en veel vaardigheid op dat vlak heb ik ook niet?’. Geen zorgen: door dit soort creativiteit te ervaren, ontwikkel je je ook op dit vlak. Denk aan het bezoeken van een museum of theater, of zelf een dansje doen met je kinderen of op een festival. Het draagt allemaal bij aan je artistieke creativiteit!

Zo ontwikkel je je artistieke creativiteit

• Doe een cursus over iets wat je altijd al wilde leren: van saxofoon spelen tot schilderen. Ook als je er (nog) niets van weet. Een schildercursus als teamactiviteit is ook een aanrader, weten wij uit ervaring;
• Bezoek regelmatig een museum, theater- of muziekvoorstelling. En kies ook eens voor iets wat je nog niet kent;
• Dansen, tekenen, muziek maken… probeer dit in je dagelijks leven eens wat vaker te doen!

2.    Intellectuele of zakelijke creativiteit

Dit type creativiteit heeft betrekking op het vermogen om nieuwe ideeën te bedenken, problemen op te lossen en innovatieve oplossingen te vinden voor uitdagende vraagstukken. Dit gebruiken we veelal in ons werk. Hierbij maak je gebruik van de kennis van een bepaald vakgebied, analytische en kritische denkvaardigheden én de mogelijkheid om buiten bestaande kaders te kunnen denken. Als we het bij STORMPUNT over creatief denken hebben, doelen we op deze manier van creatief denken.

Intellectuele creativiteit is véél meer dan alleen ideeën bedenken. Het in kaart brengen van een vraagstuk, het vormgeven van een nieuwe visie, brainstormen, ideeën uitwerken in pilots, experimenteren, mooie vormgeving van je resultaten… het zijn slechts een paar voorbeelden van wat valt onder intellectuele creativiteit.

Zo ontwikkel je je intellectuele creativiteit

• Verdiep je in creatieve theorieën en methodieken, zoals Creative Problem Solving en Design Thinking. Inzicht in de creatieve spelregels en ideekillers helpen hier zeker bij.
• Gebruik vaker associatietechnieken om je brein te trainen anders te denken en zo op nieuwe ideeën te komen.
• Kom sneller in actie om ideeën in de praktijk te testen en realiseren. Versimpelen is hier een hele fijne manier voor!
• Prikkel jezelf om ideeën en concepten op een mooie en creatieve manier te presenteren.

3.    Alledaagse creativiteit

De derde en laatste vorm van creativiteit heeft betrekking op het dagelijks leven en de manier waarop mensen creatief omgaan met uitdagingen. Bankpas vergeten en je moet toch even iets kopen? Kind ziek en geen oppas te vinden? Het zijn allemaal vragen waar je met behulp van je eigen creativiteit een oplossing voor vindt. De kids gaan bijvoorbeeld een dagje mee naar kantoor, en je betaalt je boodschappen met een tikkie aan de behulpzame dame achter je in de rij. Alledaagse creativiteit vereist vaak een combinatie van praktische kennis, intuïtie, flexibiliteit en het vermogen om bestaande kaders en patronen los te durven laten. We lossen allemaal dagelijks dingen op met onze creativiteit. Alleen staan we er niet zo bij stil!

Zo ontwikkel je je alledaagse creativiteit

• Wees je bewust van alledaagse problemen en hoe je deze oplost met creativiteit. Die bewustwording geeft al een hoop inzicht. Je bent creatiever dan je denkt!
• Gebruik ook hier je associatief denkvermogen om op nieuwe ideeën te komen. Hoe zou bijvoorbeeld Oprah jouw probleem oplossen, of je buurvrouw? Associatiekaarten helpen je hier een handje bij.

Ere wie ere toekomt

Recent volgden we een training bij Erik op ten Berg die ons meenam in zijn kennis en ervaring met creatief denken en Creative Problem Solving. Eén van de oefeningen die hij ons tussen trainingssessies liet doen werkte fantastisch: twee weken lang voorbeelden noteren van verschillende type creativiteit. Dit in kaart te brengen gaf enorm veel inzicht én inspireerde ons om er meer mee te doen! Zo startte een collega na jaren weer met klarinet spelen en bracht een andere vaker een bezoek aan een museum.