7 veelvoorkomende valkuilen bij het ontwikkelen van een jaarplan (en hoe je ze vermijdt!)

September 2026, Lisa Unlandt

 

Met de herfst in aantocht is het tijd om de plannen voor volgend jaar op te stellen. Best een klus, maar wel een leuke: als je het goed aanpakt. Daar hebben we als STORMPUNT inmiddels al veel organisaties mee mogen ondersteunen. We snappen wat werkt, zien welke valkuilen vaak terugkomen en hebben een flink aantal inzichten opgedaan. De belangrijkste tips die daaruit voortkomen delen we met je in deze blog!

 

Jaarplan of strategisch plan?

Die termen worden wel eens door elkaar heen gebruikt, maar dekken echt een andere lading. Een strategisch plan gaat over de lange termijn. Vaak 3 tot 7 jaar. Daarbij kijk je naar de stip op de horizon. Hier komen je visie en missie ook in terug.

 

Een jaarplan gaat – de naam doet het al vermoeden – over het één kalenderjaar. Het is een plan dat je helpt om in actie te komen. Denk aan concrete doelen en acties, en een financiële begroting. In een jaarplan breek je de langetermijnstrategie op in stappen die behapbaar zijn. Het is de vertaling van je eventuele strategische plan en visie naar dat wat je in één jaar doet.

 

Hoe ontwikkel je een jaarplan?

Kijk, er leiden meerdere wegen naar Rome. Per organisatie zal de aanpak ook zeker wat verschillen. Maar in de praktijk zien we diverse valkuilen vaak terugkomen. En gelukkig zijn er ook veel tips en tricks om die valkuilen te vermijden! Op die tips zoomen we hieronder in. Let’s go!

 

Doe het samen

 

#1 Doe het samen

Dit klinkt vrij triviaal, toch? Maar toch zien we het in de praktijk voorbijkomen: organisaties waarbij iedereen separaat wat aanlevert, waarna één persoon of een klein clubje alles samen veegt tot een jaarplan. Gevolg? Mensen voelen zich (hooguit) voor hun eigen deel verantwoordelijk, maar het jaarplan is niet van hen allemaal. Zoek om dit te voorkomen dus echt de samenwerking op. En zie het als een gezamenlijk proces.

‘Proces’, omdat een jaarplan in onze ervaring vraagt om een aantal sessies. Prop het ontwikkelen van je jaarplan niet allemaal in één dag, maar neem de tijd om samen te komen tot het plan, de link te maken met het afgelopen jaar (wat is er gebeurd? Wat is blijven liggen? En wat is goed gegaan?), de koppeling te maken met de strategie en concrete doelen te formuleren. Wat we bij STORMPUNT terugkrijgen uit de praktijk: pak je de ontwikkeling van je jaarplan goed samen op, dan wordt het samen uitvoeren van je jaarplan ook een stuk makkelijker. En dat wil je!

 

#2 Vergeet je strategische doelen niet

We zeiden hierboven al dat een strategisch plan echt wat anders is dan een jaarplan, maar dat neemt niet weg dat er een belangrijke koppeling tussen beiden zit. Ga je aan de slag met het jaarplan, zorg dan dat je ook je strategische plan met de grotere thema’s ernaast legt. Want als het goed is, sluiten de doelen in je jaarplan aan op de strategische thema’s. Draagt je jaarplan niet bij aan de stip op de horizon, dan gaat er iets mis.

 

Wees realistisch

 

#3 Wees realistisch

Nog zo’n valkuil die we vaker voorbij zien komen: dat er wel héél veel doelen in het eerste kwartaal terechtkomen. Tuurlijk snappen we dat je graag aan de slag wilt gaan met het behalen van de jaarplandoelen, maar als je alles tegelijkertijd probeert te cheffen kom je nergens. Wees dus realistisch voor jezelf (en je collega’s) door realistische doelen te stellen, en verspreid de doelen over het jaar. Het heet niet voor niks een jaarplan, geen kwartaalplan!

 

#4 Ik zie, ik zie wie jij niet ziet, en het is…

Een jaarplan geeft als het goed is een duidelijke handleiding voor wat er dat jaar moet gebeuren. Maar om te zorgen dat de handleiding duidelijk is, moet je eerst weten voor wie je het schrijft. Is het voor de hele organisatie? De afdeling? Je team? Dat maakt nogal wat uit. Zorg dus dat je de doelgroep voor ogen houdt en werk het plan dan op dat niveau concreet en compleet uit. En bonustip van ons team dat het al heel vaak anders heeft gezien: concreet en compleet uitwerken is niet hetzelfde als ‘veel jargon, lange zinnen, weinig witruimte’. Probeer taalniveau B1 aan te houden, dat maakt het vele malen leesbaarder – ongeacht wie je doelgroep is.

 

#5 Zorg voor kartrekkers en deadlines

Zorgen dat een jaarplan ook echt in de praktijk wordt gebracht? Dan heb je mensen nodig die zich daaraan committeren. Zorg dus dat je, wanneer je de doelen van dat jaar opneemt in je jaarplan, ook ‘namen en rugnummers’ noteert. Wie is verantwoordelijk voor het halen van doel X? En welke deadline hangt daaraan? We zeggen trouwens expres ‘verantwoordelijk’. Want als jouw naam erbij staat, betekent het niet dat je in je eentje het doel moet volbrengen. Maar het is wél je verantwoordelijkheid om te zorgen dát het gebeurt. Kartrekkers, verzamelt u zich!

 

 

#6 Vier je successen

Een jaarplan schrijven en uitvoeren kost best wat tijd en inspanning. Daarom is het des te belangrijker dat je tussentijdse successen viert. Zo houd je de motivatie erin. Zorg bijvoorbeeld voor een lekkere taart tussendoor of hang een successenslinger (met per vlaggetje een succesje) op. Meer inspiratie om successen te vieren vind je in deze blog.

 

#7 Maak het mooi

Vaak werken organisaties met een Worddocument waarin het plan beschreven staat. Niks mis mee, maar vergeet niet om ook een ‘populaire versie’ te maken met visuals of een praatplaat-variant. Die heeft snel de focus of kern weer, en doet bovendien dubbel dienst: om intern of extern te delen én als poster op een plek waar je het vaak ziet.

 

Hatsa! Met deze 7 tips kom je als het goed is een heel eind met het schrijven van een jaarplan. En neem er dus echt even de tijd voor. Het cliché ‘een goede voorbereiding is het halve werk’ gaat ook op voor jaarplannen. Heb je eenmaal een jaarplan dat staat als een huis, dan verloopt de uitvoering een stuk soepeler.

Leren hoe je van jaarplan naar nieuw gedrag komt?

 

In een jaarplan zit vaak best een verandervraagstuk verscholen. Want nieuwe doelen vragen doorgaans vaak om nieuw gedrag. Wil je leren hoe je een organisatieverandering van A tot Z in goede banen leidt? Check dan de training Veranderen met Impact, daarin leren we je het!