Sterk spreken: 7 tips om de aandacht te pakken en vast te houden

Januari 2024, Lisa Unlandt

Sta je weleens voor groepen? Dan is het wel zo handig als je de aandacht hebt. En, misschien nog wel belangrijker: vasthoudt. Want voor presenteren, maar ook pitchen en instructies geven voor werkvormen geldt: het is een stuk leuker en succesvoller als je comfortabel bent met spreken voor een groep. Geïnspireerd op de masterclass Verbaal Meesterschap van Remco Claassen bij DenkProducties delen we in deze blog daarom 7 tips om de aandacht te pakken en vast te houden. Zodat je publiek, in de woorden van Remco Claassen, “iets doet, laat of nooit meer vergeet”.

#1 Learn, Teach, Apply

Een blog met tips lezen? Dat doe je makkelijk even tussendoor. Maar de crux zit ‘m in het doen. De eerste tip is dan ook een oproep om de komende tips niet alleen te lezen, maar ze vooral ook in de praktijk te brengen. Remco vertelde dat je het meeste leert door het principe van Learn, Teach, Apply. Kortom: anderen leren wat jij wilt onthouden. Dus wil je écht groeien in je verbale meesterschap? Zorg dan dat je wat je opsteekt overbrengt aan anderen. Binnen 24 uur, na 7 dagen en na 2 maanden. Dan is de kans het grootst dat de info beklijft.

#2 Zorg voor 5-plus-of-min-2 dingen om te onthouden

Weet je veel van een onderwerp af, dan is het nogal verleidelijk om eens flink uit de doeken te doen hoe het zit met onderwerp X. Er valt ook zoveel interessants over te vertellen! Helaas is er een behoorlijk groot nadeel aan uitgebreid uitweiden over een onderwerp: je publiek onthoudt er amper iets van. Volgens Remco kunnen mensen maar “5-plus-of-min-2” dingen onthouden van een presentatie. Dus: minimaal 3 en maximaal 7. Zorg daarom voor een beperkt aantal punten dat je wilt overbrengen. Natuurlijk kun je die paar punten wel aankleden met anekdotes (daarover straks meer), maar zorg dat de basisinformatie niet te uitgebreid is.

#3 Twee vragen die het verschil maken

Hoe je bepaalt over welke onderwerpen je het dan echt wilt hebben in je zendtijd? Dat doe je door even vooruit te spoelen. Stel je even voor: je hebt net een presentatie gegeven en Remco Claassen himself staat bij de uitgang. Hij stelt je publiek twee vragen, namelijk: ‘wat vond u ervan?’ en ‘waar ging het over?’. Kortom: wat moet je publiek na afloop voelen en vertellen? Precies dát is je uitgangspunt voor de inhoud van je presentatie.

#4 Het triple E-model

Heb je bepaald wat je publiek na afloop echt moet kunnen reproduceren? Dan is het zaak om je E’s op orde te krijgen. We doelen op het triple E-model van Remco Claassen, bestaande uit entertainment, educatie en empowerment. Entertainment is de brandstof van je presentatie. Het geeft schwung en energie. Denk aan humor, een filmpje tussendoor, een oefening of anekdotes. Educatie gaat over de inhoud. In een goede presentatie zit voldoende inhoud, anders gaan mensen aan je twijfelen. En tot slot Empowerment. Daarmee geef je antwoord op de vraag ‘what’s in it for me?’. Dat is tevens de enige reden waarom mensen bereid zijn om naar je te luisteren. Maar voor een goede presentatie heb je ze echt alle drie nodig, want in het overlappingsgebied kom je tot resultaten. Zonder entertainment gaat namelijk de energie weg, zonder educatie zakt je geloofwaardigheid en zonder empowerment heb je een gevalletje “goede inhoud, leuk gebracht, maar geen what’s in it for me. Dat is stand-up comedy”, aldus Remco.

#5 Een sterke start

Als je kijkt naar de empowerment uit het triple E-model, dan weet je: het publiek wilt gelijk weten waarom ze hun tijd bij jou nuttig besteden. Geef dus snel antwoord op de What’s in it for me-vraag. Een handige truc daarbij is het toevoegen van ‘erren’, idealiter in combinatie met de toekomst. Dus ‘Na 15 minuten ben je in staat om je werk beter/efficiënter/leuker te maken’. Daarmee krijg je mensen al mee nog voordat je de inhoud in bent gedoken, want ze weten: als ik blijf zitten wordt deze belofte ingelost. Een andere tip is om, zeker in het begin van je presentatie, zogeheten ‘connect-vragen’ te stellen. Dat zijn geen vragen waar je antwoord van mensen uit je publiek op wilt, maar die je publiek wel op ‘aan’ zetten. Het zijn W-vragen, zoals ‘Waarom is het NU van belang dat…?’, ‘Wat maakt dat XYZ..?’ en ‘Wie heeft er wel eens..?’.

# 6 Gebruik anekdotes

Een presentatie met alleen maar droge feiten? Gaap. Een presentatie vol verhalen, die ook nog eens je feiten ondersteunen? Doen! Feiten vervliegen snel, maar dankzij anekdotes blijft de inhoud tóch hangen. En als je vanuit eigen ervaring een anekdote deelt, kom je ook nog eens van nature authentiek over. Win-win dus. Communicatie-expert en publieke spreker Richard Greene stelde eens dat de gemiddelde aandachtscurve bij presentaties tussen de 3 en 5 minuten zit. Komen er daarna geen nieuwe prikkels, dan is de aandacht snel weg. Vertel je echter verhalen, dan is het veel makkelijker om de aandacht vast te houden. Omdat ons brein ‘wired for story’ is, kunnen we zonder al te veel moeite geboeid blijven luisteren.

#7 Pre-pumpers en directieve commando’s

Je mag al het bovenstaande vergeten, maar neem in ieder geval dit mee… En? Merkte je het? Dikke kans dat je net een tikkie meer gefocust raakte. Dat is de kracht van pre-pumpers en directieve commando’s. Door dat soort zinnetjes weet je brein ‘wat nu volgt heeft extra aandacht nodig’. En als je het in de gebiedende wijs doet (‘stel je voor’/’neem dit mee’/’luister aandachtig’), train je je publiek ook nog eens onbewust om goed naar jou te luisteren. En goed nieuws: je kunt ze gewoon voorbereiden. Gebruik geregeld zinnen als ‘Let op, dit is belangrijk’, ‘De crux zit ‘m in…’ en ‘Eigenlijk mag ik dit niet zeggen, maar…’ en voor je het weet zit je publiek nog stééds geboeid te luisteren.

Tot slot

Met deze 7 tips om de aandacht te pakken en vast te houden hebben we de ‘5-plus-of-min-2’-regel in deze blog optimaal benut, dus tijd om af te ronden. Wil je verder lezen? Dan raden we dit boek van Remco Claassen aan, daarin vind je veel achtergrondinformatie en tips. Ben je benieuwd naar meer overtuigingsprincipes en hoe je die inzet in een verandertraject? Dan is deze blog een aanrader. En wil je ook buiten je presentaties draagvlak voor een plan of idee creëren? Daar gaan we dieper op in in deze blog. Maar zoals eerder gezegd: ga de tips vooral ook zelf toepassen! Want door te doen leer je het allermeest.