Duurzaam brainstormen: dit zijn onze tips

November 2023, Lisa Unlandt

We houden enorm van brainstormen en inzichten verzamelen, maar die papierschaamte is wel een dingetje… De hoeveelheid post-its en ander papierwerk die wij er in sessies doorheen werken is niet grappig meer. Daarom testten we onlangs in ons StormLab welke opties er voor duurzaam brainstormen zijn. Onze bevindingen delen we in dit blog. Doe er je voordeel mee!

Met de test wilden we onderzoeken welke duurzame alternatieven we goed kunnen inzetten in onze creatieve sessies. Er bestaan enorm veel opties, maar of een duurzaam alternatief de flow van je sessie verstoort weet je pas als je het test. Daarom organiseerden we een brainstormsessie, waarin we – in plaats van onze gebruikelijke materialen – diverse alternatieven gebruikten. Na elk onderdeel evalueerden we met deelnemers hoe ze de materialen ervoeren. We testten onder meer duurzame flip-overs, een sticky wall, stiften, naambadges en diverse alternatieven voor post-its. Het belangrijkste criterium? Het alternatief moet je niet uit de flow van een sessie halen. We moeten ons werk goed kunnen blijven doen, maar het liefst wel een stuk duurzamer.

Daarbij ook gelijk een kanttekening: niet alle opties zijn even duurzaam. Voor deze test vonden we het vooral belangrijk om te kijken welke opties we keer op keer kunnen gebruiken, in plaats van na één keer in de papierbak te mikken. Op naar zero waste! Zo zijn de krijtbordjes niet per definitie duurzaam geproduceerd, maar we hadden ze al liggen. Probeer vooral ook met die bril naar je eigen sessies te kijken: wat heb je al, en kun je (op een andere manier) inzetten? Niks nieuws aanschaffen is nog altijd de meest duurzame optie als je duurzaam wil brainstormen!

Kennismaken en opwarmen

Elke sessie start met kennismaken. Daarbij testten we gelijk herbuikbare naamkaartjes, in plaats van naamstickers. Met een witte stift schrijf je je naam erop en met een magneetje klik je ‘m vast op je kleding. Het duurt even voordat de stift opgedroogd is, dus let op voor ‘halve namen’. Maar verder zijn we fan! Met een nat doekje veeg je ze zo weer schoon voor een volgende keer. In tegenstelling tot gewone naamstickers is het, zeker met een grotere groep, wel goed opletten dat je de naamkaartjes terugkrijgt.

Daarna maakten we kennis met elkaar door het gebruik van geplasticifeerde bingokaarten, waarop potentiële eigenschappen van deelnemers staan. Aan elke gesprekspartner vraag je naar drie eigenschappen en wanneer ze van toepassing zijn, mag je ze afkruisen op de kaart. Normaal gebruiken we gewone printjes, maar door ze te plastificeren kun je er met een whiteboardmarker op schrijven en dus hergebruiken. Ook hier is het opletten voor vegen, en is het wel wat ironisch: als ‘duurzaam alternatief’ voeg je plastic aan gewoon papier toe. Een ander nadeel is dat we graag onze bingokaart tweaken met vakjes die voor een specifieke organisatie relevant zijn (“werkt al langer dan 5 jaar bij…”), waardoor ze maar 1x bruikbaar zijn. Voor de test werkte het prima, maar we zoeken nog door naar een beter alternatief.

Creatief opwarmen deden we met een tekenopdracht. Daar gebruikten we krijtbordjes en een dikke witte stift voor. Dat was een groot succes. “Het voelt door het materiaal echt alsof je een kunstwerkje maakt!”, vond een deelnemer. Ook schoonmaken met een nat doekje gaat makkelijk – ook de volgende dag nog.

Wat deelnemers wilden leren tijdens de sessie lieten we ze vastleggen op deze kleine flashcards, die we vervolgens met magneetjes op een whiteboard plakten. Dat er lijntjes op staan vonden deelnemers wat beperkend, dus voor specifiek dit doeleinde geen aanrader.

Duurzaam brainstormen

In de eerste brainstormronde maakten we gebruik van magnetische post-its van Bambook in combinatie met deze stiften. Positief vonden we dat het er gelikt uitzag (de post-it-kleuren kwamen nagenoeg overeen met onze huisstijlkleuren), en het plakt een stuk beter dan de flashcards. Ook schoonmaken gaat prima met een nat doekje. Een nadeel is dat het magnetische post-its zijn: je hebt dus altijd een metalen ondergrond nodig om ze te laten ‘plakken’. Wil je ze niet verticaal opplakken, dan kun je ze natuurlijk wel op een tafel leggen.

In ronde twee gebruikten we de sticky wall van ICA. Dit is een doek van 1.5 x 3 meter van een soort parachutestof, dat je insprayt met Repositionable Spray Mount (3M). Geknipte velletjes van ons tweede kans papier (oude, niet meer relevante printjes met één witte kant) dienden als post-its. Hoewel onze ophangmethode niet de schoonheidsprijs verdient, waren we wel erg gecharmeerd van de sticky wall. Als je de ringen gebruikt om het doek op te hangen ziet het er vast ook strakker uit. En mooi om op deze manier papier te gebruiken dat anders al in de papierbak was beland (wel even opletten dat er geen gevoelige informatie op staat). Ook geplakte ‘post-its’ verplaatsen om ze te clusteren gaat goed. Nadeel: de kleur is wel erg in your face-blauw en hoe duurzaam een lijmspray is durven we niet te zeggen. Gelukkig hoef je het niet voor elke sessie opnieuw in te spuiten, maar toch.

In de derde brainstormronde maakten we gebruik van Mentimeter om ideeën op te halen, waarbij je inlogt op je telefoon. De ideeën lieten we verschijnen op een groot scherm. Klinkt als fijne manier van duurzaam brainstormen omdat je geen afval hebt, maar hier kunnen we helaas kort over zijn: op je telefoon zitten tijdens een sessie werkt niet. Je raakt afgeleid door binnengekomen berichten en je bent de connectie met de groep vrij snel kwijt. Veel fijner is in real time samenwerken op een Mirobord, waarbij iedereen een laptop of tablet met Miro voor zich heeft. In deze blog lees je er meer over.

Uitwerken en pitchen

Het uitwerken van ideeën deden we wederom op de Bambook flashcards. Hierbij stonden de uitwerkvragen op het grote scherm, want op zo’n klein kaartje was daar geen ruimte voor. Dat werd wisselend ervaren. Sommige deelnemers zaten te stoeien met diverse losse kaartjes op schoot, die je met een natte stift ook niet op elkaar wilt leggen om uitgeveegde tekst te voorkomen. Andere deelnemers lieten de vragen op het bord helemaal achterwege en gaven er hun eigen draai aan, wat dan weer tot creatieve uitwerkingen leidde. Voor uitwerken dus geen eenduidig oordeel, voor pitchen werkte het in ieder geval top.

PLAYMOBIL pro zetten we vervolgens in voor het uitwerken van de woon- en leefomgeving van de toekomst. Deze tool is deels van gerecycled en bio-based materiaal, maar vooral: keer op keer bruikbaar. Normaal gesproken schrijven we inzichten vanuit het shared model op een papieren tafelkleed. In plaats daarvan werkten we nu met zowel dikke als dunne stiften, op Bambooks ‘Flip-ever’. Onze dikke Neuland-whiteboardstiften droogden niet op en vonden we daarom minder geschikt, maar de dunne, fineliner-achtige stiften werkten top! Nadeel van de Flip-ever: het is kleiner dan een gewoon tafelkleed. Maar door verschillende vellen aan elkaar te plakken ondervang je dat.

Tot slot kregen we van MOYU nog een FlipStone opgestuurd. Deze hebben we niet getest in het StormLab, maar wel bij verschillende interne brainstorms. Hoewel we fan zijn van hoe duurzaam het geproduceerd wordt, vonden we het in de praktijk voor sessies minder bruikbaar: de bijgeleverde stiften gaven een te dunne lijn om het goed van een afstandje te kunnen lezen. Gebruik je het echter als beschrijfbaar tafelkleed, dan is dat geen probleem.

Zo, een flinke blog vol bevindingen! We hopen dat het ook jou helpt in het verduurzamen van je brainstormsessies en bijeenkomsten. En heb je vragen of nog een goede tip om uit te testen? Laat het ons vooral weten op LinkedIn, we zijn heel benieuwd!