De kracht van werkvormen

Augustus 2022, Esther van der Storm

 

Bij STORMPUNT zijn we dol op werkvormen. Het inzetten van werkvormen in een sessie, training of vergadering is geen doel op zich, maar juist een manier om je doel te bereiken. Door een goede opbouw en afwisselende werkvormen te gebruiken, creëer je een fijne flow en werk je met een groep toe naar een concreet resultaat. Of dit nu een brainstorm, probleemverkenning, actiesprint of evaluatie is. Maar wat is nou belangrijk bij je keuze voor de juiste werkvormen? In deze blog delen we onze belangrijkste tips met je.

 

 

Je doel centraal

Wij gebruiken een arsenaal aan werkvormen in onze sessies, ontleend aan creatieve methodieken. Van Creative Problem Solving en Design Thinking, tot LEGO Serious PLAY en Deep Democracy: er zijn legio werkvormen te vinden die je kunt inzetten in jouw sessie en vergadering. Deze werkvormen zijn echter nooit de basis. Het startpunt is namelijk altijd wat je met je sessie wil bereiken.

 

Dat doel, dat staat centraal. Waar werken we naartoe? Wat willen we aan het einde bereikt hebben met elkaar? Die basisvragen moeten eerst beantwoord worden. Want pas als je weet wat je met een groep wil bereiken, is het tijd om te kijken met welke werkvormen je dat einddoel kunt bereiken.

 

 

Sessieplan blog de kracht van werkvormen

 

 

Bouw een sessieplan

Een goede voorbereiding is meer dan het halve werk, is onze ervaring. We maken voor iedere sessie een uitgebreid sessieplan, waarin we stap-voor-stap uitdenken hoe we een sessie opbouwen. Dit dwingt je om goed na te denken over de flow van je sessie, de opbrengst van iedere oefening, hoeveel tijd je hiervoor nodig hebt en welke instructies je als facilitator geeft. Pas als je een goed sessieplan hebt, kun je ervan afwijken als dat nodig is. Voorafgaand aan een sessieplan vullen wij altijd ons Sessie Design Canvas in, dat je helpt om je sessiedoel en de daarvoor benodigde werkvormen scherp te krijgen. Hier vind je ons Sessie Design Canvas, inclusief een QR code met de link naar ons sessieplan-format. Doe er je voordeel mee!

 

 

Afwisseling is essentieel

We houden van afwisseling en variatie in onze creatieve sessies. Werkvormen zijn een belangrijk middel om dat te bereiken. Van werken in stilte tot werken in subgroepen, creatieve associatietechnieken tot kiesmethodes: we hebben veel variaties in huis om steeds te kiezen wat het beste bij de sessie en de doelgroep past. En het fijne van al die werkvormen in je rugzak, is dat je makkelijk gedurende de sessie je plan kunt aanpassen als het nodig is. Is een extra kiesronde nodig om een groep te helpen tot een keuze te komen? Geen probleem, dan voegen we die ter plekke toe! Juist door in je voorbereiding alles tot in de puntjes voor te bereiden, weet je precies waar en welke ruimte je hebt om af te wijken van je plan.

 

 

Overzicht werkvormen van blog over de kracht van werkvormen

 

 

Over die afwisseling gesproken: werkvormen kun je in zes categorieën onderverdelen:

 

  • Kennismakings- en opwarmwerkvormen: denk aan goede check-ins, werkvormen waarbij je elkaar beter leert kennen en werkvormen waarmee je een groep goed ‘opwarmt’ voordat je de inhoud in gaat.  
  • Wil je informeren en verkennen? Ook daar zijn talloze werkvormen voor. Om een probleem te verkennen, inzichten met elkaar te delen of kennis over te brengen.
  • Werkvormen om te brainstormen. Dit zijn vaak associatietechnieken en andere werkvormen die je helpen om vanuit een ander perspectief te kijken. In deze blog vind je er enorm veel!
  • ‘Als je alles doet, doe je niks’. Handig zijn dan ook werkvormen in te zetten waarmee je beslissingen kunt maken, zoals het verdelen van ideeën over categorieën en het inzetten van stemrondes.
  • Ga je aan de slag met het uitwerken van ideeën of inzichten? Dan kun je dat zo gek maken als je wilt. Van een serieus ideeformulier uitwerken tot het pitchen van je idee in de vorm van een sprookje, alles kan!
  • Tot slot heb je werkvormen die je kunt gebruiken om te reflecteren en sessies af te sluiten met elkaar.

 

 

Speel met werkvormen

Uiteindelijk gaat het er natuurlijk om dat je werkvormen kiest die passen bij het doel van je sessie. Daarvoor is het belangrijk dat je de werkvormen kent, ermee werkt en ermee durft te spelen. Wij passen ‘standaard’ werkvormen regelmatig aan, omdat een andere aanpak in die situatie beter past. Er zijn heel veel boeken geschreven vol met werkvormen of trainingen waarin je werkvormen aanleert. Lees bijvoorbeeld ons digitale boek Creatief Faciliteren, waarin we meer dan 50 werkvormen met je delen. Of speel ons spel Wervelende Werkvormen, waar je spelenderwijs kennis maakt met flink wat werkvormen!

 

Hoe je de informatie ook tot je neemt, het belangrijkste is vooral dat je ermee aan de slag gaat. Dat kan soms best een hobbel zijn, want voor het eerst een nog onbekende werkvorm inzetten is tamelijk eng. In onze facilitator trainingen laten we deelnemers daarom bewust tijdens de training oefenen met elke werkvorm. Of je deze nu offline, online of hybride doet! Een belangrijke tip is om iedere vergadering, workshop of sessie te zien als een manier om te oefenen met een werkvorm. Begin met een voor jou bekende groep, en probeer het gewoon. Want alleen door te doen, leer je wat er voor jou wel en niet goed werkt.

 

 

Focus

Helemaal enthousiast geworden om meer werkvormen in te zetten in je sessie? Mooi! Maar loop tegelijkertijd ook niet te hard van stapel; vermijd om meteen veel te veel werkvormen te willen gebruiken. Elke stap kost tijd, en je hebt liever wat meer ruimte dan dat je gehaast alle stappen moet afraffelen. Kijk dus kritisch naar wat er kan en hoeveel tijd je nodig hebt. Plan liever te ruim, dan te krap. En houd een extra werkvorm achter de hand voor het geval je er sneller doorheen gaat dan verwacht. Zo kom je altijd uit!

Meer weten over werkvormen en hoe je deze kunt inzetten? In ons digitale boek Creatief Faciliteren – de gids voor online facilitators delen we meer dan 50 werkvormen die je kunt inzetten in creatieve sessies. En ook in ons spel Wervelende Werkvormen maak je kennis met heel veel werkvormen die de creativiteit van jou en je medespelers prikkelen. Of doe mee aan onze training Faciliteren met Impact, waarin we je opleiden tot facilitator!